Deur dr Enrico Casaleggio, Islam Getuienisaksie
Vanaf April 2026 word die huidige konflik waarby Iran, die VSA, en streeksmoondhede soos Saoedi-Arabië en die Verenigde Arabiese Emirate (VAE) betrokke is, dikwels deur ontleders beskryf as ’n soort “Pan-Islamitiese burgeroorlog”.
Hoewel dit tegnies ’n internasionale oorlog tussen soewereine state is, word die konsep van ’n burgeroorlog binne ’n godsdiens algemeen om die volgende redes gebruik:
Die konsep van die “Ummah”
Baie Moslems beskou hulleself as deel van een wêreldwye gemeenskap, die Ummah. Vanuit hierdie perspektief word enige konflik tussen Moslem-lande as interne twis (fitna) gesien. Sommige kenners vergelyk dit met die Dertigjarige Oorlog wat Europa vroeër tussen Rooms-Katolieke en Protestante verdeel het.
Sektariese polarisasie (Sjia vs. Sunni)
Die konflik is diep verdeel volgens die Sjia-Sunni-skeiding: Iran (Sjia) beskou homself as die beskermer van die “verontregtes” en die regmatige leier van die Islamitiese wêreld. Sunni-state (bv. Saoedi-Arabië, VAE, Koeweit) sien Iran se streeksambisies en ondersteuning aan splintergroepe (die “As van Verset”[1]) as ’n direkte bedreiging vir hul soewereiniteit en die gevestigde Sunni-orde.
Onlangse militêre eskalasie (Vroeë 2026)
Teen April 2026 het hierdie spanning in direkte militêre botsings verander, onder andere deur lugaanvalle. Ná ’n massiewe eskalasie in Februarie en Maart 2026 het Iran honderde hommeltuie en missiele op VSA-basisse en infrastruktuur in Bahrein, Jordanië, Koeweit, Katar, Saoedi-Arabië en die VAE afgevuur.
Teenargument: geo-politiek bo godsdiens
Baie ontleders meen egter dit is eerder ’n geo-politieke magstryd as ’n pan-Islamitiese burgeroorlog. Dit gaan volgens hulle eerder oor ’n sluiting van alliansies. Iran ondersteun Hamas (Sunni) om Israel teen te staan, wat wys dat strategiese belange soms sektariese verskille oortref. Ander wys daarop dat dit waarskynlik eerder oor nasionale belange gaan. Die konflik gaan oor beheer van die Straat van Hormuz, olierykdom en heerskappy in die streek.
Kortom: As jy kyk na gedeelde identiteit, is dit ’n oorlog binne ’n geloof; as jy kyk na grense en wette, is dit ’n streeksoorlog vir mag.
Kontak dr Enrico Casaleggio vir meer inligting by enrico.casaleggio@absamail.co.za
[1] Die “As van Verset” (in Arabies: Mahwar al-Muqawamah) is ‘n informele, Iran-geleide politieke en militêre koalisie in die Midde-Ooste wat gekenmerk word deur hul teenkanting teen Israeliese en Westerse (veral Amerikaanse) invloed in die streek. Die koalisie word gelei deur Iran en bestaan uit ‘n netwerk van sowel staats- as nie-staatsfaktore. Die belangrikste lede sluit in: Hezbollah in Libanon, Hamas en die Palestynse Islamitiese Jihad in die Gazastrook. Dit sluit ook in die Houthi-beweging in Jemen en verskeie Sjiitiese milities in Irak en Sirië.
’n Reeks Islam-artikels. Hier is ’n artikel waarin dr Enrico Casaleggio argumenteer dat die oorlog in Iran en die Persiese Golf eintlik ‘n burgeroorlog is, aangesien almal (behalwe Israel en Amerika) Moslems is.
