Deur Mariëtte Odendaal
Die rol wat gemeentes kan speel
Die somerson hang tans swaar oor die mielie-, koring- en sonneblomlande van Suid-Afrika. Soos die planttye ten einde loop en die oestye naderkom, staan ons dikwels verstom en met groot dankbaarheid oor die oorvloed; nie net as boere nie, maar selfs ons as dorpenaars en stadsjapies as ons na ons blom-, vrugte- en groentetuine kyk.
Die vraag kom dan ook dikwels by ons op: wat kan ons doen om die kosbare grond wat ons bewerk te bewaar en die vrugbare gehalte daarvan te verbeter?
Teen hierdie tyd is ons wel deeglik bewus van die negatiewe effek wat erosie, versuring, droogtes en verwoestyning op grond het. Ons hoor ook dikwels suksesverhale van mense wat deur middel van effektiewe landboumetodes wondere vir grondbewaring en -gehalteverbetering doen.
Wat kan ons as gemeentes doen?
Ons lees en hoor al hoe meer hoe gemeentes en selfs gesinne van passiewe rentmeesters na aktiewe instandhouers beweeg.
- Gemeentes kan byvoorbeeld ’n stuk ongebruikte kerkgrond in ’n demonstrasie-kostuin omskep. Plant inheemse, droogtebestande groente wat vars produkte vir die behoeftiges in die gemeente verskaf. Lei dan sommer die gemeenskap op om hul eie tuine te begin.
- Vervang uitheemse, waterlustige sierplante met inheemse, nektarryke plante soos aalwyne, vuurpyle (kniphofia) en wildedagga (leonotis). Dit ondersteun biodiversiteit, versterk plaaslike voedselstelsels en skep ’n bestuiwingstoevlugsoord.
- Rig reënwatertenks rondom die kerkgeboue op en gebruik die water vir jul groentetuin. Julle kan ook ’n inheemse “reëntuin” in ’n laagliggende area skep om die afloop van water op te vang, te filtreer en die grondwater aan te vul.
- Rig ’n gemeenskapskomposstasie op. Moedig gemeentelede aan om hul kombuis-oorskot (geen vleis/suiker) kerk toe te bring. Die kompos wat ontstaan, voed die kerktuin en verminder vullis en leer sikliese rentmeesterskap.
- Wy ’n preekreeks aan “Skeppingsorg en ons Christelike getuienis“. Hou ’n filmvertoning en bespreking oor dokumentêre films oor ekologie. Reël ’n werkswinkel oor tuinmaak met ’n plaaslike kenner.
Wat kan ons as gesinne doen?
- Voeg ’n nuwe sin by jou tafelgebed by voor die ete: “Here, help ons om bewus te wees van waar hierdie kos vandaan kom en waar die afval sal eindig.” Hierdie eenvoudige praktyk kweek dankbaarheid en lei tot minder voedselvermorsing – ’n groot omgewings- en geestelike kwessie.
- Skep ’n potplant van hoop, selfs in ’n klein erfie of op ’n balkon, deur een vrugteboom (soos ’n dwerg-sitroen) of ’n pot met kruie en inheemse blomme te plant. Sorg daarvoor as ’n teken van hoop vir jou omgewing.
- Maak krane wat lek dadelik reg – een druppel per sekonde mors duisende liters water per jaar. Plaas ’n emmer in die stort om koue water op te vang terwyl dit warm word en gebruik dit op jou plante.
- Ondersteun plaaslike produkte: Beplan om ’n gedeelte van jou kruideniersware by ’n plaaslike boeremark of gemeenskapslandbou-skema te koop. Sodoende ondersteun jy jou plaaslike boere en help bou aan die welvaart van die gemeenskap.
- As jy plek het, kan jy tuis kompos maak. ’n Eenvoudige tweebak-stelsel verander kombuisafval in swart goud vir jou tuin. Geen ruimte nie? Soek ’n gemeenskapskompospunt of ’n buurman wat kompos maak. Dit omskep “afval” in ’n kosbare hulpbron.
- Reël ’n “saad- en saailing-ruildag” met ander gesinne in jou gemeente of straat. Deel oortollige produkte van jou oes (murgpampoene, suurlemoene). Dit bou veerkragtige plaaslike netwerke in jou gemeenskap.
Die reis van rentmeester tot instandhouer begin met ’n enkele getroue daad. Laat jou kerk of gesin hierdie week een praktyk kies — plant een inheemse plant, rig een komposbak op, besoek een plaaslike boer. Deur dit te doen, neem jy deel aan God se deurlopende werk om alles gesond te maak, te herstel en nuut te maak.
